VỀ HUẾ LẦN NÀY

Về Huế lần này không dừng được lâu. Cũng không muốn dừng lâu. 

 Có điều chi đó nao lòng khi đứng trước cổng nhà bà Điềm Phùng Thị.

    Trước tấm bình phong bên bờ sông Hương xế cổng trường quốc học.

Và cả trước mộ Ba, Mạ và chị

Rồi cha con đi tiếp về nam.

Thăm thành cổ Quảng trị

Qua dòng Thạch hãn lại nhớ câu thơ:
Đò qua Thạch hãn xin chèo nhẹ/ Đáy sông đồng đội chúng tôi nằm...
  Vào thị xã, rẽ trái, tới thành cổ.
 Tám mươi mốt ngày đêm xương tan thịt nát "máu trộn bùn non" ở chính nơi này.
Đau quá!
Không biết nói gì!
Không biết để làm gì!
Không biết phải làm gì!
Khói bay,
Hương bay...
Cay cay đôi mắt
Không phải khóc
Chỉ là không thể nào cất lời lên được.

Viếng nghĩa trang Trường sơn

Rời cầu Hiền lương cha con tôi lại xuôi về nam. Qua Dốc Miếu thấy cây cối xanh tươi, xóm làng trù mật, thật khó hình dung Cồn tiên, dốc Miếu, khe Sanh những năm bom đạn. Thấy màu xanh trải khắp thôn làng đồng ruộng mà trong lòng nguôi ngoai phần nào nỗi xót xa khi đứng bên cầu.
      Chúng tôi ngược lên nghĩa trang Trường sơn. Đường đi trong bạt ngàn cao su đã lên xanh khép tán và ứ nhựa. Dọc đường không gặp ai ngoài mấy người trồng rừng hoặc đi lên rẫy. Nhưng tới lối rẽ vào nghĩa trang thì mới hay không chỉ có cha con tôi mà còn bao người tới đây.
Mua một nén nhang, một bó hoa, cha con tôi đi vào. 



Khói hương lan tỏa khắp nơi. Những bó hoa lặng lẽ. Những người đàn ông, đàn bà, những bà mẹ, cả những em nhỏ, tất cả đều lặng lẽ. Những hàng bia mộ lặng lẽ. Những tượng đài lặng lẽ. Có vẻ như khuôn mặt các chiến sĩ trên các tượng đài đều đượm buồn.

 
Chỉ có tiếng thông vi vút. Nghe tiếng thông lạ lắm. Tôi như nghe vọng về tiếng của muôn hồn linh thiêng các anh hùng liệt sĩ.
    Nhìn ra xa kia, trải rộng dài tiếp nối những quả đồi lúp xúp, tất thảy đều là hàng hàng những ngôi mộ của những anh hùng. Đau thương mất mát quá lớn đi, quá đau đi. Cái giá phải trả quá đắt. Để có độc lập tự do?. Để có gì nữa? Sao vẫn còn đâu đó những nỗi bất công, sao có kẻ dám biến những thành quả phải đánh đổi bằng xương máu này thành lợi ích của riêng mình, của phe nhóm mình, mặc cho cần lao rên xiết. Còn đau hơn nữa khi nhãn tiền kia, sau bao máu xương lại tiếp một đại họa xâm lăng từ ông "bạn vàng" phương bắc. Máu xương để đổi máu xương ư?
    Còn những nỗi đau nữa, của phía bên kia, nhưng đều là dân mình, là người Việt nam mình, không biết rải rác nơi nào. Những nỗi đau không được ghi danh, những nỗi đau vô định.
Còn những hy sinh ngoài Hoàng sa của những người lính VNCH, hay ngoài Trường sa, hay biên giới tây nam, biên giới phía bắc. Những nỗi đau không tính hết.   Nhặt một trái thông rụng trên đồi nghĩa trang Trường sơn, chắp tay lên vái các anh hùng liệt sỹ, tự dưng tôi thấy ngậm ngùi, thấy xót xa. Không, tôi không định khóc, tôi không nghĩ là mình sẽ khóc. Nhưng mà nước mắt rưng rưng.

(Những bức hình trên tôi xin cóp lại từ google, vì máy của tôi không ghi lại được. Xin cảm ơn)

Qua cầu Hiền lương

 Cha con tôi cố về tới Hồ xá thì nghỉ lại. Chặng này đi trong mưa, suốt chiều dài từ Phong nha, Đồng hới, tới đây. Dự định sáng sớm mai qua cầu Hiền lương rồi lên nghĩa trang Trường sơn.
   Sáng ngày tới Hiền lương. Có một chiếc cổng phía tay phải bên bờ bắc, vào chào anh gác cổng, nói muốm thăm cầu. Anh bảo phải mua vé. Thì ra muốn thăm một di tích lịch sử cũng không đơn giản tí nào. Mặt anh ta lạnh tanh, chẳng có chút gì thân thiện. Chắc là anh ta nghĩ: dịch vụ cho hai cha con nhà này chẳng được bao nhiêu, chỉ thêm rách việc. Tự dưng liên tưởng tới những điểm 0 lịch sử mà rùng mình.
   Nghoảnh sang bên trái, có cái nhà lưu niệm hay bảo tàng chi đó, mà trước mặt nhà, ấn tượng nhất là hai cái loa khủng, giống như hai cái loa ở trụ sở đài tiếng nói VN nơi phố Quán sứ- Hà nội. Thì ra đây là biểu tượng của miền bắc XHCN những năm chiến tranh chống Mỹ, và cũng là biểu tượng của “tiếng nói VN”.
   Bên trái chiếc cầu mới qua sông Bến hải, trước mặt cha con tôi là cầu Hiền lương. Chiếc cầu nối hai bờ nam bắc là đây. Chiếc cầu giới tuyến phân chia hai miền nam bắc cũng là đây. Chiếc cầu mà khi xưa sơn hai màu khác nhau là đây. Chiếc cầu là biểu tượng của nỗi đau chia cắt, cũng là biểu tượng của niềm ước mong thống nhất, là đây.
     Đứng bên ni cầu ngó bên tê cầu, tự nhiên tôi thấy xót xa. Biết bao máu xương đã phải đổ xuống hai bờ sông này, hai phía sông này, hai miền sông này, cho hôm nay cha con tôi được đến đây, để được chụp lén một bức ảnh thằng con đứng trên cầu...  

(Bức ảnh ấy không giữ được, đành cóp một bức tương tự thế vào cho đỡ nhớ)

Những bãi biển dọc miền trung

 Suốt dọc miền trung có nhiều bãi tắm đẹp: nước trong xanh, cát vàng, bãi thoải, hàng dương vi vu chạy dài tít tắp: bãi Quỳnh lập, bãi Diễn thành, bãi Lữ, Cửa lò, qua Nghi xuân có đến mấy bãi liền, rồi Thiên cầm, Thạch kim, Thạch bằng, rồi vào Quảng bình với Đá nhảy, Nhật lệ, và Quảng trị, Thừa thiên, bao nhiêu là bãi tắm. Nhưng mà, trừ Cửa lò và Thiên cầm ra, thì hầu như đều bỏ hoang,chỉ thấy lơ thơ mấy cái chòi, cái quán xác xơ cùng nắng gió.

    Hình như chẳng có du khách nào, kể cả bãi Thuận an, rất gần Huế, mà đường đi cũng đẹp, có cả cầu qua phá thênh thang.

   Vào nữa thì bãi Lăng cô đẹp tuyệt vời, có cả núi cao rừng sâu, có đèo có đầm, có thôn làng, phố xá, có cả nhà nghỉ, rì sọt, nhưng mà lại cũng vắng tanh.
 Đà nẵng khá hơn, có người ra bãi tắm khá đông và dịch vụ khá là thân thiện. Nhưng mà vào nữa thì lại thưa vắng dần, cho tới Quy nhơn cũng vậy. Có vẻ như bãi Quy nhơn không được sạch, không được an toàn. Còn Tuy hòa thì có ai ra biển đâu, cho dù bãi biển Tuy hòa đẹp lắm.

    Dân Nha trang thì vào tận bãi Dài trong Cam lâm để tắm. Còn bãi sông Lô thì  đã bị bao kín rồi, không mấy ai vào được. 

    Phan rang , Phan rí, như cái chảo rang khổng lồ. Nóng và khô. Cây cối cằn cỗi không lớn lên được, quằn quại trước gió mà thành vặn vẹo, méo mó. Dân chơi bon sai cây cảnh mò về đây tìm đào những cây phôi dáng thế.
     Trời cho một vùng đất đỏ lạ kỳ từ Phan rí , ra Tân phong, xuôi Cà ná, rồi Phan thiết. Bao nhiêu là nhà hàng và rì-sọt đua nhau mọc lên giăng kín bãi bờ. Có nguy cơ biển bị ô nhiễm. Lại thiếu bãi thoải, nên không thích hợp để tắm, để bơi. 

      Vũng tàu đẹp quy củ, nhưng bãi tắm đã bị nhiễm bẩn ít nhiều. Có vẻ như người đến vũng tàu ngày một ít đi. Nhiều nhà nghỉ treo giá rẻ mà vẫn vắng khách. 

    Thích nhất ở đây, cũng như ở Hà tiên là có những rừng cây trong phố. Còn phản cảm nhất ở đây là bức tường chạy dài bưng bít hết dọc bờ phía đông của thành phố biển, nơi mà đáng ra là chỗ hấp dẫn nhất của nơi này.

Rì -sọt

Dọc đường đi thấy nhiều rì- sọt. Đầu tiên là Bãi Lữ, sau nữa thì vô thiên lủng suốt dọc miền trung, biết bao nhiêu là rì- sọt khác.

Có chỗ cha con tôi vô tới cổng, ngồi buôn dưa lê với mấy ông bảo vệ. Có chỗ quá ư kín cổng cao tường thì không cho vô, chỉ biết đứng ngoài nhìn cái bảng hiệu rồi lui.

   Rì- sọt không phải là thứ dành cho mình, cho lớp người bình dân như mình. Không được vào đã đành, cũng chẳng được hưởng chút hơi hướng từ xa gì của nó. Có vẻ như cái gì ở đó cũng khép kín, kể cả ngoài bờ biển, cho ra mãi ngoài xa nữa, cũng đừng có mơ mà lảng vảng đến gần. Đành thôi, thì lui.

   Đã có chụp mấy tấm hình, nhưng rồi thôi không chụp thêm nữa. Chỉ tiếc cho không gian đất trời ở nơi mà mấy cái đó đang ngự trị một cách biệt lập cô quạnh và có vẻ gì thâm u bí ẩn bên trong.

Nắng và gió

Nắng, đã đành. Giữa mùa hè mà, lại xuôi về phương nam. 

Cũng có chặng đi trong mưa như từ Đông hà về Hồ xá, hay từ Cà mâu về Rạch giá. Đặc biệt mưa Phú quốc. Mưa suốt đêm cho tới trưa hôm sau. Lượng mưa quá lớn tới mức người dân ở đó nói ba mươi năm nay chưa có trận nào mưa lớn thế.

    Còn gió thì thuần một hướng tây -nam, nên chúng tôi toàn phải đi ngược gió. Có lúc gió thổi tức ngực như đoạn từ Hoàng mai vào Cửa lò. Có lúc gió thổi xiêu cả người và xe như đoạn qua Tuy hòa.

    Gió Lào bắc miền trung cho tới Thừa thiên Huế rát bỏng, qua Hải vân vẫn có gió Lào tuy đỡ hơn nhưng vẫn còn khô nóng. Vào Khánh hòa thì dịu dần, tới Nha trang thì mát, nhưng mà vẫn gió tây nam. Từ Cà mâu lên Hà tiên thì gió thổi ngang. Chỉ tới khi chạy từ Hà tiên trở lên An giang- Cần thơ- Sài gòn thì mới được xuôi theo chiều gió.

Nắng chiều Cà ná

Điện gió Tân phong